دیسک گردن؛ چرا نباید درد گردن را نادیده بگیرید؟

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که بعد از یک روز کاری، هنگام چرخاندن سر احساس کنید گردنتان خشک شده یا درد خفیفی از گردن به سمت شانه حرکت می‌کند. معمولاً در چنین شرایطی بیشتر افراد دلیل این درد را خستگی، بد خوابیدن یا کار زیاد با موبایل می‌دانند و امیدوارند بعد از چند ساعت استراحت همه چیز به حالت عادی برگردد.

در بسیاری از مواقع همین‌طور هم هست؛ اما همیشه نه.

اگر این درد بارها تکرار شود، به دست انتشار پیدا کند یا با گزگز و بی‌حسی انگشتان همراه باشد، ممکن است بدن در حال هشدار دادن درباره مشکلی باشد که به آن دیسک گردن گفته می‌شود.

خبر خوب این است که تشخیص دیسک گردن به معنی جراحی نیست. امروزه بسیاری از بیماران با مراجعه به‌موقع و استفاده از روش‌هایی مانند فیزیوتراپی گردن، تمرین درمانی و اصلاح عادت‌های روزانه، می‌توانند درد خود را کنترل کنند و بدون جراحی به زندگی عادی بازگردند.

شناخت این بیماری، اولین قدم برای جلوگیری از پیشرفت آن است.

دیسک گردن چیست و چه وظیفه‌ای در بدن دارد؟

گردن انسان فقط وظیفه نگه داشتن سر را بر عهده ندارد. این بخش از ستون فقرات باید آن‌قدر انعطاف‌پذیر باشد که بتوانیم سر را به اطراف بچرخانیم، بالا و پایین ببریم و در طول روز صدها حرکت مختلف انجام دهیم.

برای اینکه این حرکات بدون آسیب انجام شوند، بین مهره‌های گردن دیسک‌هایی قرار گرفته‌اند که نقش یک ضربه‌گیر طبیعی را ایفا می‌کنند. این دیسک‌ها هنگام حرکت، فشار وارد شده به مهره‌ها را جذب می‌کنند و از ساییده شدن آن‌ها روی یکدیگر جلوگیری می‌کنند.

اما دیسک هم مانند هر بخش دیگری از بدن ممکن است در اثر فشارهای مداوم یا فرسایش تدریجی آسیب ببیند. وقتی دیواره بیرونی دیسک ضعیف می‌شود، بخش نرم داخلی آن ممکن است به سمت بیرون حرکت کند. اگر این تغییر باعث فشار روی یکی از اعصاب گردن شود، علائمی مانند درد، گزگز یا بی‌حسی ظاهر خواهند شد.

به همین دلیل است که پزشکان همیشه تأکید می‌کنند درد گردن را نباید تنها با مصرف مسکن یا استراحت موقت درمان کرد. پیدا کردن علت اصلی درد، اهمیت بسیار بیشتری دارد.

آیا استفاده زیاد از موبایل می‌تواند باعث دیسک گردن شود؟

این سؤال را تقریباً هر روز بسیاری از بیماران می‌پرسند.

واقعیت این است که خود تلفن همراه باعث ایجاد دیسک گردن نمی‌شود؛ اما نحوه استفاده از آن می‌تواند یکی از عواملی باشد که به مرور زمان فشار زیادی به مهره‌های گردنی وارد می‌کند.

وقتی سر برای مدت طولانی به سمت پایین خم می‌شود، وزن مؤثر واردشده به گردن چند برابر حالت طبیعی خواهد بود. حالا اگر این وضعیت هر روز چند ساعت تکرار شود، طبیعی است که دیسک‌ها و عضلات گردن تحت فشار قرار بگیرند.

همین موضوع درباره کار با لپ‌تاپ، مطالعه روی میز نامناسب یا حتی رانندگی‌های طولانی نیز صدق می‌کند.

البته این عوامل به تنهایی باعث ایجاد دیسک گردن نمی‌شوند، اما در کنار عواملی مانند افزایش سن، ضعف عضلات، اضافه‌وزن یا سابقه آسیب‌های قبلی، احتمال بروز این مشکل را بیشتر می‌کنند.

علائم دیسک گردن همیشه با درد شدید شروع نمی‌شوند

یکی از اشتباهات رایج این است که تصور کنیم دیسک گردن حتماً باید با درد بسیار شدید همراه باشد. در حالی که بسیاری از بیماران، در ابتدا فقط علائم خفیفی را تجربه می‌کنند.

ممکن است هنگام بیدار شدن از خواب احساس کنید گردنتان به سختی حرکت می‌کند. شاید بعد از چند ساعت کار با کامپیوتر، درد به شانه‌تان انتشار پیدا کند یا گاهی انگشتان دستتان خواب بروند.

این علائم ممکن است روزها یا حتی هفته‌ها ادامه داشته باشند و دوباره کمتر شوند. همین موضوع باعث می‌شود بعضی افراد مراجعه به پزشک را به تعویق بیندازند.

اگر بخواهیم شایع‌ترین علائم دیسک گردن را نام ببریم، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• درد در ناحیه گردن که با بعضی حرکات بیشتر می‌شود.
• انتشار درد به شانه، بازو یا دست.
• احساس گزگز یا بی‌حسی در انگشتان.
• ضعف در گرفتن اجسام یا کاهش قدرت دست.
• خشکی و محدود شدن حرکت گردن.
• احساس گرفتگی مداوم در عضلات گردن و شانه.

شدت این علائم در همه افراد یکسان نیست و دقیقاً به محل درگیری دیسک و میزان فشار روی عصب بستگی دارد.

چه زمانی باید به فکر بررسی تخصصی باشیم؟

گاهی یک گرفتگی ساده عضلات بعد از یکی دو روز استراحت برطرف می‌شود، اما اگر درد گردن بیش از چند هفته ادامه پیدا کند یا به دست انتشار داشته باشد، بهتر است علت آن به‌طور دقیق بررسی شود.

همچنین اگر همراه با درد، بی‌حسی، گزگز یا ضعف عضلات دست را تجربه می‌کنید، مراجعه به متخصص را به تأخیر نیندازید. در بسیاری از موارد، شروع زودهنگام فیزیوتراپی دیسک گردن و انجام یک برنامه مناسب تمرین درمانی می‌تواند از شدیدتر شدن علائم جلوگیری کند و روند بهبود را سرعت ببخشد.

نکته مهم این است که درمان برای همه بیماران یکسان نیست. به همین دلیل، انتخاب روش مناسب باید پس از ارزیابی دقیق وضعیت ستون فقرات، معاینه بالینی و بررسی شرایط فرد انجام شود.

آیا همه افراد مبتلا به دیسک گردن به جراحی نیاز دارند؟

یکی از رایج‌ترین باورهای اشتباه درباره دیسک گردن این است که به محض تشخیص، باید برای جراحی آماده شد. همین تصور باعث می‌شود بعضی افراد از مراجعه به پزشک یا انجام تصویربرداری خودداری کنند، چون نگران شنیدن خبر عمل جراحی هستند.

در حالی که واقعیت چیز دیگری است.

در بسیاری از بیماران، علائم با درمان‌های غیرجراحی کنترل می‌شوند و نیازی به عمل وجود ندارد. البته این موضوع به شرایط هر فرد بستگی دارد؛ شدت آسیب، میزان فشار روی عصب، مدت زمان بروز علائم و نتیجه معاینه، همگی در انتخاب روش درمان نقش دارند.

به همین دلیل، پزشک یا فیزیوتراپیست بعد از ارزیابی کامل، مناسب‌ترین برنامه درمانی را برای هر بیمار طراحی می‌کند؛ برنامه‌ای که هدف آن فقط کاهش درد نیست، بلکه تلاش می‌کند علت ایجاد مشکل را نیز برطرف کند.

در این مرحله معمولاً فیزیوتراپی دیسک گردن یکی از مهم‌ترین بخش‌های درمان محسوب می‌شود. در کنار آن، بسته به شرایط بیمار، ممکن است از تمرین درمانی، لیزر پرتوان، طب سوزنی یا سایر روش‌های توانبخشی نیز استفاده شود.

چند تغییر ساده که می‌تواند از گردن شما محافظت کند

بعضی از عادت‌های روزانه آن‌قدر تکرار می‌شوند که دیگر متوجه اشتباه بودن آن‌ها نیستیم. اما همین رفتارهای به ظاهر ساده، گاهی بیشترین فشار را به ستون فقرات وارد می‌کنند.

برای مثال، اگر همیشه لپ‌تاپ را پایین‌تر از سطح چشم قرار می‌دهید، عضلات گردن مجبور می‌شوند ساعت‌ها در یک وضعیت نامناسب باقی بمانند. یا اگر عادت دارید تلفن همراه را روی پاهایتان نگه دارید و سرتان را به سمت پایین خم کنید، فشار زیادی به مهره‌های گردنی وارد می‌شود.

برای کاهش این فشار لازم نیست تغییرات پیچیده‌ای ایجاد کنید. کافی است چند نکته را به عادت روزانه خود تبدیل کنید:

• مانیتور را هم‌سطح چشم قرار دهید.
• هنگام استفاده از تلفن همراه، دستگاه را تا حد امکان به سطح چشم نزدیک کنید.
• هر نیم ساعت یک بار از پشت میز بلند شوید و چند دقیقه راه بروید.
• از بالش مناسب استفاده کنید تا گردن در وضعیت طبیعی قرار بگیرد.
• عضلات گردن، شانه و قسمت بالایی پشت را تقویت کنید.
• از حمل کیف‌های سنگین روی یک شانه خودداری کنید.

همین تغییرات کوچک، اگر به طور مداوم رعایت شوند، می‌توانند نقش مهمی در کاهش فشار روی دیسک‌های گردنی داشته باشند.

سه تمرین ساده برای کمک به کاهش درد گردن

این تمرینات زمانی مفید هستند که علت درد توسط پزشک یا فیزیوتراپیست بررسی شده باشد. اگر درد شدید، ضعف عضلات یا بی‌حسی پیشرونده دارید، قبل از انجام هرگونه تمرین با متخصص مشورت کنید.

۱. حرکت جمع کردن چانه

روی صندلی بنشینید و ستون فقرات خود را صاف نگه دارید. بدون اینکه سرتان به بالا یا پایین حرکت کند، چانه را آرام به سمت عقب ببرید؛ انگار می‌خواهید فاصله بین گوش و شانه را بیشتر کنید.

پنج ثانیه در همین وضعیت بمانید و سپس به آرامی به حالت اول برگردید.

این حرکت به بهبود وضعیت سر و کاهش فشار روی مهره‌های گردنی کمک می‌کند.

۲. کشش آرام عضلات گردن

سر را به‌آرامی به سمت راست خم کنید تا در سمت چپ گردن احساس کشش ایجاد شود. از وارد کردن فشار زیاد خودداری کنید. پس از حدود ۲۰ ثانیه، حرکت را برای سمت دیگر انجام دهید.

اگر هنگام انجام حرکت، درد تیرکشنده یا بی‌حسی ایجاد شد، تمرین را ادامه ندهید و با فیزیوتراپیست مشورت کنید.

۳. نزدیک کردن کتف‌ها به یکدیگر

در حالت نشسته، شانه‌ها را شل کنید و سپس دو کتف را آرام به سمت هم نزدیک کنید. پنج ثانیه مکث کنید و دوباره عضلات را رها کنید.

شاید این تمرین ساده به نظر برسد، اما تقویت عضلات بین دو کتف می‌تواند به اصلاح وضعیت بدن و کاهش فشار روی گردن کمک کند.

چه زمانی مراجعه به فیزیوتراپی را نباید به تعویق انداخت؟

گاهی درد گردن بعد از چند روز استراحت کمتر می‌شود، اما اگر این درد مدام برگردد یا با علائمی مانند انتشار درد به دست، بی‌حسی انگشتان یا کاهش قدرت عضلات همراه باشد، بهتر است منتظر بدتر شدن شرایط نمانید.

هرچه درمان زودتر شروع شود، احتمال کنترل علائم و جلوگیری از پیشرفت آسیب بیشتر خواهد بود.

در کلینیک فیزیوتراپی ورزشی باران سلامت، درمان فقط بر اساس نتیجه MRI انجام نمی‌شود. ابتدا وضعیت حرکتی، قدرت عضلات، دامنه حرکت مفاصل و علت اصلی درد بررسی می‌شود و سپس برنامه‌ای اختصاصی برای هر بیمار طراحی خواهد شد. در صورت نیاز، روش‌هایی مانند فیزیوتراپی، تمرین درمانی، لیزر پرتوان، طب سوزنی و سایر خدمات تخصصی در کنار هم به کار گرفته می‌شوند تا روند بهبود کامل‌تر و ماندگارتر باشد.

جمع‌بندی

دیسک گردن معمولاً حاصل یک اتفاق ناگهانی نیست؛ بلکه نتیجه فشارهایی است که در طول زمان به ستون فقرات وارد می‌شوند. به همین دلیل، درمان آن نیز تنها به مصرف دارو یا چند روز استراحت محدود نمی‌شود.

اصلاح وضعیت بدن، انجام تمرینات مناسب، رعایت اصول ارگونومی و مراجعه به‌موقع برای بررسی تخصصی، مهم‌ترین اقداماتی هستند که می‌توانند از پیشرفت بیماری جلوگیری کنند.

اگر مدت‌هاست درد گردن را تحمل می‌کنید یا علائمی مانند گزگز، بی‌حسی یا انتشار درد به دست را تجربه می‌کنید، بهتر است علت آن را به‌طور دقیق بررسی کنید. هرچه درمان زودتر آغاز شود، احتمال بازگشت سریع‌تر به فعالیت‌های روزمره نیز بیشتر خواهد بود.

گردن سالم، کیفیت زندگی بهتر

شاید امروز درد گردن فقط هنگام کار با کامپیوتر یا رانندگی سراغتان بیاید، اما اگر علت آن نادیده گرفته شود، ممکن است به مرور روی خواب، کار، ورزش و حتی انجام ساده‌ترین فعالیت‌های روزانه هم تأثیر بگذارد.

اگر احساس می‌کنید درد گردن دیگر یک مشکل گذرا نیست، برای بررسی تخصصی اقدام کنید. در کلینیک فیزیوتراپی ورزشی باران سلامت، پس از ارزیابی کامل، برنامه درمانی متناسب با شرایط شما طراحی می‌شود تا بتوانید با اطمینان بیشتری به زندگی عادی و بدون درد برگردید.

برای دریافت مشاوره تخصصی یا رزرو نوبت، از طریق سایت یا تماس با کلینیک با کارشناسان باران سلامت در ارتباط باشید.